UPI QR सुरक्षा मार्गदर्शक
UPI QR कोड सुरक्षितपणे स्कॅन करून पैसे भरण्यावर दहा छोटे, व्यावहारिक मार्गदर्शक.
पैसे भरण्याआधी: UPI QR कोड सुरक्षित आहे का कसे ओळखावेस्कॅन केल्यानंतर कन्फर्मेशन स्क्रीनवर थांबा. तुमचे UPI अॅप दाखवते ते नाव बँक किंवा व्हेरिफाइड मर्चंटच्या नोंदीतून येते, QR स्टिकरवरून नाही. रक्कम स्वतः तपासा. नाव अनपेक्षित वाटले, किंवा कोणी सांगितले की स्कॅन केल्यावर तुम्हाला पैसे मिळतील, तर पेमेंट रद्द करा. UPI मध्ये QR स्कॅन फक्त पैसे देण्यासाठी असतो.UPI QR कोड फसवणूक: 'स्कॅन करून पैसे घ्या' म्हणजे नेहमी तुम्हीच पैसे देताया UPI QR कोड फसवणुकीत एखादी अनोळखी व्यक्ती, बहुतेक वेळा बनावट खरेदीदार, QR कोड पाठवून सांगते की स्कॅन केल्यावर तुम्हाला पैसे मिळतील. प्रत्यक्षात उलटे घडते. QR स्कॅन करणे आणि UPI PIN टाकणे फक्त पेमेंटसाठी आहे, असे NPCI सांगते. पैसे मिळवण्यासाठी फक्त तुमचा UPI ID किंवा नंबर द्यावा लागतो.दुकानांमधील बनावट UPI QR कोड स्टिकर: अदलाबदल कशी होते आणि कसे वाचावेबनावट UPI QR कोड स्टिकर म्हणजे फसवणूक करणाऱ्याचा स्वतःचा कोड, जो दुकानाच्या खऱ्या कोडवर किंवा शेजारी लावला जातो, म्हणजे ग्राहक चुकीच्या खात्यात पैसे भरतात. बचाव: स्कॅननंतर अॅपमध्ये दिसणारे नाव वाचा, हे तुमचे आहे का असे दुकानदाराला विचारा, आणि पैसे पोहोचल्याची खात्री त्यांना करू द्या.गैरसमज विरुद्ध सत्य: QR कोड स्कॅन केल्याने पैसे जातात का?नाही, फक्त UPI QR कोड स्कॅन केल्याने तुमच्या खात्यातून पैसे जात नाहीत. स्कॅन फक्त पेमेंट स्क्रीन उघडतो. तुम्ही UPI PIN ने, किंवा चालू केले असल्यास बोटाचा ठसा किंवा चेहऱ्याने, ते पेमेंट मंजूर करता तेव्हाच पैसे जातात. खरा धोका म्हणजे तुमची माहिती मागणारे वेब पेज उघडणारा QR.UPI कलेक्ट रिक्वेस्ट फसवणूक: 'पैसे मागणारा' अलर्ट खरे तर तुमच्याकडून काय मागतोकलेक्ट रिक्वेस्ट तुम्हाला पैसे द्यायला सांगते. ती मंजूर करून UPI PIN टाकल्यावर पैसे तुमच्या खात्यातून जातात, कधीच येत नाहीत. UPI कलेक्ट रिक्वेस्ट फसवणुकीत फसवणूक करणारे याला रिफंड, बक्षीस किंवा पेमेंट म्हणून सादर करतात. त्याच व्यक्तीला नेमकी तीच रक्कम द्यायची तुमची अपेक्षा नसेल, तर नाकारा.UPI QR पेमेंटआधी नाव तपासा: काय पाहायचे आणि कसेUPI QR कोड स्कॅन केल्यानंतर, PIN टाकण्यापूर्वी, तुमचे पेमेंट अॅप त्या UPI ID ला नोंदवलेले नाव दाखवते. ते नाव वाचा आणि तुम्हाला ज्या दुकानाला किंवा व्यक्तीला पैसे द्यायचे आहेत त्यांचेच आहे का ते पाहा. नाव वेगळे किंवा अनोळखी वाटल्यास थांबा, विक्रेत्याला विचारा आणि UPI PIN टाकू नका.चुकीच्या UPI QR वर पैसे गेले तर काय करावे: शांतपणे हे टप्पे पाळाचुकीच्या UPI QR वर पैसे गेले असतील तर आधी व्यवहाराचा तपशील आणि रेफरन्स नंबर सेव्ह करा. मग UPI अॅपच्या व्यवहार पानावरून तक्रार नोंदवा आणि बँकेशी संपर्क साधा. बनावट स्टिकरसारखी फसवणूक असेल तर 1930 वर कॉल करा किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार करा. त्याच दिवशी कारवाई करा.UPI फसवणूक तक्रार कशी करावी: 1930, cybercrime.gov.in आणि बँकUPI फसवणूक झाल्यास शक्य तितक्या लवकर राष्ट्रीय सायबर गुन्हे हेल्पलाइन 1930 वर कॉल करा किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार नोंदवा. मग अधिकृत मार्गाने बँकेला कळवा आणि UPI अॅपच्या व्यवहार पानावरून तक्रार करा. प्रत्येक तक्रार क्रमांक जपा. बँकेने तोडगा न काढल्यास RBI लोकपालकडे जा.दुकानदारांसाठी UPI QR सुरक्षा: काउंटर आणि कमाई दोन्ही जपाUPI QR सुरक्षेसाठी दुकानदारांनी रोज आपल्या QR वर दुसरा स्टिकर चिकटवला आहे का ते पाहावे, प्रत्येक पेमेंट ग्राहकाच्या स्क्रीनवर नव्हे तर स्वतःच्या बँक SMS, UPI अॅप किंवा साउंड बॉक्सवर तपासावे, आणि पैसे मिळवण्यासाठी कधीही UPI PIN टाकू नये. पैसे मिळवायला PIN लागतच नाही.UPI QR सुरक्षा चेकलिस्ट: स्कॅनआधी, PIN आधी, पेमेंटनंतरछोटी UPI QR सुरक्षा चेकलिस्ट: ज्यांना पैसे देत आहात त्यांचाच कोड स्कॅन करा, स्क्रीनवर पेयीचे नाव वाचा, रक्कम स्वतः लिहून तपासा, UPI PIN फक्त पैसे पाठवण्यासाठी, मिळवण्यासाठी कधीच नाही, आणि पैसे योग्य व्यक्तीपर्यंत पोहोचले याची खात्री करा. कोणतीही तपासणी चुकली तर कॅन्सल करा.
हे मार्गदर्शक इतर भाषांमध्ये वाचा: English हिन्दी தமிழ் తెలుగు বাংলা
